Skala BBCH: tabela faz rozwojowych roślin

BBCH to ujednolicona skala opisująca fazy rozwojowe roślin za pomocą kodu dwucyfrowego. Nowa ewidencja zabiegów wymaga podania fazy właśnie w tej skali, więc kod trzeba znać albo mieć pod ręką.

Jak czytać kod

Pierwsza cyfra oznacza główną fazę rozwojową, druga - etap w obrębie tej fazy. Kod 31 to trzecia faza główna, czyli strzelanie w źdźbło, w etapie pierwszego kolanka.

Dziesięć faz głównych układa się w sekwencję od kiełkowania do zamierania:

1. 0Pierwsza cyfra 0: kiełkowanie
2. 1Pierwsza cyfra 1: rozwój liści
3. 2Pierwsza cyfra 2: krzewienie
4. 3Pierwsza cyfra 3: strzelanie w źdźbło
5. 4Pierwsza cyfra 4: rozwój części zbiorczych
6. 5Pierwsza cyfra 5: kłoszenie lub wiechowanie
7. 6Pierwsza cyfra 6: kwitnienie
8. 7Pierwsza cyfra 7: rozwój ziarna lub owocu
9. 8Pierwsza cyfra 8: dojrzewanie
10. 9Pierwsza cyfra 9: zamieranie

Najczęściej wpisywane kody

Te dziesięć kodów pokrywa większość zabiegów polowych. Przy każdym podajemy fazę główną, do której należy, żeby dało się go umiejscowić bez wracania do listy wyżej.

• 00suche nasionakiełkowanie
• 10pierwszy liść wydostaje się z koleoptylurozwój liści
• 21początek krzewienia, widoczne pierwsze rozgałęzieniekrzewienie
• 30początek strzelania w źdźbłostrzelanie w źdźbło
• 31faza pierwszego kolankastrzelanie w źdźbło
• 32faza drugiego kolankastrzelanie w źdźbło
• 51początek kłoszeniakłoszenie lub wiechowanie
• 65pełnia kwitnieniakwitnienie
• 75ziarno w połowie dojrzałości mlecznejrozwój ziarna lub owocu
• 89pełna dojrzałośćdojrzewanie

Zboża i rzepak w praktyce

W zbożach najczęściej używane są kody z zakresu 21 do 39, bo w tym oknie mieści się większość zabiegów herbicydowych i pierwsze zabiegi fungicydowe. Zabiegi w fazie kłoszenia opisuje zakres 51 do 59.

W rzepaku ozimym wiosenne zabiegi trafiają zwykle w zakres 30 do 39, a zabiegi w czasie kwitnienia w zakres 60 do 69. Kod 65, czyli pełnia kwitnienia, jest szczególnie istotny przy ochronie zapylaczy.

Który kod wpisać, gdy pole nie jest równe

Rzadko się zdarza, żeby całe pole było w identycznej fazie. Zasada praktyczna: podaje się fazę przeważającą w łanie w momencie zabiegu, czyli tę, w której znajduje się większość roślin. Jeśli różnice są duże i zabieg wykonywano etapami, warto rozbić go na osobne wpisy.

Dlaczego to pole w ogóle istnieje

Faza rozwojowa decyduje o tym, czy zabieg był dopuszczalny. Etykiety wielu środków ograniczają stosowanie do konkretnego przedziału BBCH, bo poza nim preparat albo nie działa, albo szkodzi roślinie, albo pozostawia zbyt wysokie pozostałości w plonie.

Dla kontroli to informacja, która pozwala ocenić zgodność zabiegu z etykietą bez oglądania pola. Dlatego nie da się jej pominąć w ewidencji, a wpis "wiosną" nie zastąpi kodu.

Pełną listę danych wymaganych przy zabiegu opisaliśmy w tekście o wymaganych danych.