Kontrola PIORiN: co sprawdza inspektor

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa sprawdza, czy środki ochrony roślin są stosowane zgodnie z etykietą i czy stosowanie jest udokumentowane. Ewidencja zabiegów jest dowodem w obu tych sprawach.

Co inspektor chce zobaczyć

W praktyce kontrola sprowadza się do zestawienia trzech rzeczy:

1. Ewidencji zabiegów za kontrolowany okres, kompletnej i czytelnej.
2. Zgodności zabiegu z etykietą środka: czy środek jest dopuszczony w tej uprawie, czy dawka mieści się w zakresie, czy zachowano okres karencji.
3. Aktualnych uprawnień do stosowania środków ochrony roślin oraz badań technicznych opryskiwacza.

Największym źródłem problemów nie jest zły zabieg, tylko wpis, który nie pozwala ocenić, czy zabieg był dobry. Brak numeru zezwolenia albo brak powierzchni sprawia, że nie da się zweryfikować dawki na hektar.

Zgodność z etykietą, czyli gdzie najłatwiej się potknąć

Trzy sytuacje powtarzają się najczęściej:

• Środek niedopuszczony w danej uprawie. Ten sam preparat bywa dopuszczony w pszenicy, a nie w życie. Rejestr środków ochrony roślin rozstrzyga to jednoznacznie.
• Przekroczona dawka. Zwykle nie z premedytacji, tylko przez pomyłkę w przeliczeniu na faktycznie opryskaną powierzchnię.
• Niedotrzymana karencja. Zbiór wykonany zbyt szybko po zabiegu. Karencję liczy się od dnia zabiegu, a jej długość podaje etykieta i rejestr.

Program, który przy wyborze środka od razu pokazuje dopuszczone uprawy, dawkę i karencję, usuwa większość tych ryzyk, zanim powstaną.

Jak długo przechowywać dokumentację

Zapisy muszą być dostępne dla organów kontrolnych przez co najmniej 3 lata od wykonania zabiegu, w systemie cyfrowym. Oznacza to, że kontrola może dotyczyć także sezonów wcześniejszych, nie tylko bieżącego.

Praktyczny wniosek: eksport dokumentacji za wybrany okres jest funkcją, której będziesz potrzebować rzadko, ale wtedy naprawdę.

Jak się przygotować

• Trzymaj ewidencję na bieżąco. Wpis zrobiony przy opryskiwaczu jest dokładniejszy niż odtwarzany zimą z pamięci.
• Przechowuj etykiety i dowody zakupu. Ułatwiają wyjaśnienie wątpliwości co do partii i dawki.
• Miej gotowy wydruk. Plik na telefonie jest wygodny, ale wydruk za kontrolowany okres bywa najszybszym sposobem zamknięcia tematu.
• Sprawdź kompletność wpisów. Zwłaszcza numer zezwolenia i fazę BBCH, bo to pola najczęściej pomijane.

Co się zmienia od 2027 roku

Od 1 stycznia 2027 ewidencja musi być prowadzona elektronicznie. Dla kontroli oznacza to, że zeszyt nie będzie już wystarczającym dowodem, a dane mają być dostępne w systemie cyfrowym.

Nie zmienia się natomiast to, czego kontrola dotyczy. Inspektor nadal sprawdza, czy zabieg był zgodny z etykietą. Zmienia się tylko forma, w jakiej trzeba to udowodnić.